बालकथा

  भुताटकीचा धडा गावाकडच्या घरी एका सावकाराकडे असलेल्या कोंबडेरावांचा थाट काही और होता. उंचापुरा, डौलदार आणि त्याचा तो भरदार तुर्रा ! तो चालायचा तेव्हा जणू एखाद्या राजाची स्वारी निघाल्यासारखी वाटे. सावकाराच्या घरातील इतर कोंबडे, कोंबड्या, बदकं, कुत्रे, मांजरी, गाढवं या कोंबडेरावाला जरा वचकून असत.   हे कोंबडेराव सावकारांचे फार आवडते. कुणीही पाहुणे त्यांच्याकडे आले की सावकार कोंबडेरावांची विशेष ओळख करुन देत. येणारा प्रत्येक पाहुणा कोंबडेरावांचं मनसोक्त कौतुक करायचा. त्याच्या जागी दुसरं कुणी असतं तर या अशा कौतुकानं शेफारुनच गेला असता. त्याला गर्वही झाला असता. पण कोंबडेरावांचं तसं काही झालं नाही. त्याचे पाय जमिनीवरच राहिले. तो सावकारांचा आवडता असल्याने त्याला इतर प्राण्यांपेक्षा, ते त्याला चांगलं खाऊ पिऊ घालत. काजू-बदाम देत. आपल्या सोबत्यांसोबत खान्यापिन्याचा बाबत सावकार भेदभाव करतात हे बघून कोंबडेरावांना वाईट वाटे. यातून त्याने आपल्या बुध्दीने एक मार्ग काढला. तो सावकारांची नजर चुकवून त्याला मिळालेले काजू-बदाम आलटून पालटून घरातील इतर कोंबड्या, बदकं, कुत्रा,गाढव आणि मांजरी...

  लुडबूड        बाबा, लुडबूड म्हणजे हो काय ? तेजोमयीनं बाबांना विचारलं.   लुडबूड म्हणजे दुसऱ्याच्या कामात मध्येमध्ये करणं.     हे चांगलं की वाईट ?     कुणाला चांगलं वाटत - जसं मला. कुणाला चांगलं वाटत नाही.         जसं   मम्मीला ! तेजोमयी म्हणाली.     अगदी बरोबर.बाबा म्हणाले.     पण , आज कां बरं तुझी लुडबूडची गडबड चाललीय ? बाबांनी विचारलं.     जरा मम्मीच्या स्वयंपाकघरात लुडबूड करावी म्हणते, मी   या रविवारी...तेजोमयी म्हणाली.     बापरे बाप !     असं कां साप दिसल्यासारखं कापलात हो बाबा तुम्ही !     अगं मम्मीच्या स्वयंपाक खोलित लुडबूड करणं म्हणजे सिंहाच्या गुहेत जाऊन त्याला हॅलो म्हणण्यासारखं आहे.     जावं म्हणते मी. जो हो गा देखा जायेगा.तेजोमयी खट्याळपणे म्हणाली.     जेव्हा पाठीत धपाटे भेटतील तेव्हा समजेल,जो हो देखा जायगा.   ...

  आकाशात पोहचलेली तारका तिच्या आई-बाबांचा   अजिबात विश्वास बसत नव्हता. त्या बातमीवर. कसा बसणार ? त्यांच्या १५ वर्षीय कन्येला असा काही अफलातून सन्मान मिळू शकतो, असं त्या दोघांनी कल्पनाही केली नव्हती. मात्र जगात काहीच अशक्य नाही हे वचन सत्य असल्याची त्यांची खात्री, आपल्या मुलीला मिळालेल्या सन्मानामुळे झाली. या दोघांच्या कन्येचा शब्दकोशात अशक्य हा शब्दच नाही. खेळणं-बागडणं-टीव्हीत रममाण होणं, यातच आंनदाचा ठेवा बघणाऱ्या मुलांच्या वयोगटातील या मुलीस मात्र आनंद मिळत होता, पाण्याच्या अभ्यासात. या अभ्यासाचं वेड तिला लहानपणीच लागलं. पृथ्वीचा ७० टक्के भाग पाण्याने व्यापला असला तरी जगात पाण्याचा अभाव ही फार मोठी समस्या असल्याचं तिच्या लक्षात लहान वयातच आलं होतं. जिथे पाऊस धो धो पडतो त्या भारतासारख्या देशातसुध्दा पाण्यासाठी लोकांना वणवण करावी लागते. शेतीसाठी पुरेसं पाणी मिळत नाही. त्यामुळे शेतकऱ्याचं मोठं नुकसान होतं. पिण्याच्या पाण्यासाठी रांगा लावाव्या लागतात. मोठया बायांसोबतच छोट्या मुलींना पाण्यासाठी कित्येक मैल चालावं लागतं. रात्रंदिवस सुरु असलेल्या पाण्याच्या अभ्यासातून या...

  गांधीजी, माकडं आणि असहकार... नवेगाव बांध राष्ट्रीय उद्यानात एकच हलकल्लोळ माजला. इतक्या वर्षात प्रथमच असं घडलं. या उद्यानात गांधीजींच्या तीन माकडांच्या मूर्ती बसवण्यात आल्या आहेत. या तीन माकडांपैकी एक़ डोळयावर दोन्ही हात ठेऊन सांगत असतो की वाईट काही बघू नका. दुसरा माकड दोन्ही कानावर हात ठेऊन सांगत असतो की़, वाईट काही ऐकू नका. तिसरा माकड तोंडावर दोन्ही हात ठेऊन सांगतो की, काहीही वाईट बोलू नका. वर्षानुवर्षे पर्यटक येथे येतात आणि या माकडांना बघून खूष होतात. त्यांच्यासोबत छायाचित्र काढतात. आताशा सेल्फी काढायला लागले. गांधीजींची ही तिन्ही माकडं सर्वांना आनंद देणारीच होती. ००० आज मात्र विपरीत घडलं. पहिल्या माकडाने कानावरुन हात काढले. दुसऱ्याने तोंडावरुन तर तिसऱ्यानं डोळयावरुन. यामुळे त्यांचं वैशिष्ट्यच गेलं. हा कुणाचा तरी खोडसाळपणा असावा, असं तेथील वरिष्ठ अधिकाऱ्यास वाटलं. पण तसं तर काही दिसत नव्हतं. कारण या मूर्तींची कुणी तोडफोड केली नव्हती. मग हे कसं झालं ? या परिसरात घनदाट जंगल आहे. या जंगलात राहणाऱ्या भूत आणि चेटकिणीने तर जादू केली नसेल ना ? असं या अधिकाऱ्यास वाटलं. मा...

  सिंहेश्वर, मच्छरास घाबरतो तेव्हा... ( भाग दोन ) पूर्वसूत्र-आपल्या शक्तीचा गर्व झाल्याने सर्वांना तुच्छ समजू लागलेल्या सिंहेश्वरास धडा देण्याचा विडा मच्छरांनी उचलला..त्यात त्यांना यश मिळाले काय ? पुढे...     हत्तीरावांनी मग तसं सर्वांना सांगितलं. सभेत शांतता पसरली. मच्छर काय सांगतो याकडे प्रत्येक प्राणी कान देऊन ऐकू लागला. मोठा मच्छर म्हणाला, आम्ही सिंहेश्वराला धडा शिकवू शकतो. त्याला या वनातून हाकलून सुध्दा लावू शकतो. मात्र त्यासाठी तुमची तयारी असली पाहिजे. अरे मूर्खा, तू एवढासा चिलटासारखा जीव. तू कसा काय त्या अगडबंब सिंहेश्वरास धडा शिकवणार ? आमच्यापैकी कुणालाही जे जमू शकत नाही ते तुला कसं शक्य होणार ? आँ. तुला काय आम्ही महामूर्ख वाटलो की काय ? लांडगा म्हणाला. हत्तीरावानं त्याची सोंड जरी इकडे तिकडे फिरवली, तरी तुम्ही कुठे जाऊन पडाल याचा तुम्हालाही पत्ता लागणार नाही. अजगर म्हणाला. हे मच्छर आपल्या जखमेवर मीठ चोळत आहेत. यांना हाकलून लावा हत्तीराव, कोल्हा म्हणाला. अरे, तुमचा जीव इतका धोक्यात आला असताना तुम्हाला हा लहान, तो मोठा अशा गोष्टी सुचतात. तुम्ह...

  सिंहेश्वर, मच्छरास घाबरतो तेव्हा... ( भाग एक ) आपण जंगलाचा राजा असल्याचा अभिमान सिंहेश्वराला होता. त्यामुळे तो सर्व प्राण्यांना हिडिस फिडिस करत राहायचा. वननगरीत त्यामुळे सिंहेश्वराबाबत फार नाराजी होती. या सिंहेश्वराला चांगला धडा शिकवला पाहिजे असं अनेक प्राण्यांना वाटायचं. पण धडा कसा शिकवायचा हे काही कुणाला कळत नसे. सिंहेश्वर धिप्पाड होता. त्याचा डामडौल इतरांपेक्षा वेगळा होता. त्याची गर्जना ऐकून बहुतेक सर्व प्राणी गर्भगळीत होत. त्याच्या पायाची अनुकचिदार नखं, त्याचा तो प्रचंड आकाराचा जबडा, जबड्यातील तीक्ष्ण दात बघून सर्वच प्राणी त्याला बघतातच चळचळ कापत. सिंहेश्वर कोणत्याही प्राण्याची शिकार करण्यास मागेपुढे पाहत नसे. शिकारीच्या वेळेस त्याचं वेगानं धावणं, सावजावर उडी मारुन त्याची मान पकडणं, मग मटकावत त्या प्राण्याला खाणं हे त्याचं रुप अनेक प्राण्यांना माहीत होतं. त्यामुळे वननगरीतील कोणताही प्राणी त्याच्या वाटेला जात नसे. त्यामुळेसुध्दा सिंहेश्वराचा स्वत:बद्दलचा अभिमान आणखिनच वाढला होता. सगळे प्राणी तुच्छ आहेत. आपणच एकमेव श्रेष्ठ आहोत. या वनाचेच नव्हे तर जिथेजिथे वन आहेत, त्याठि...