बालकथा

  उघडा डोळे बघा नीट.. कुंभलगडच्या किल्ला बघत असताना एका दालनात तेजोमयी थबकली. त्या दालनात रंगवलेली सर्वच्या सर्व चित्रं फक्त हत्तींची होती. हत्तीशिवाय दुसऱ्या प्राण्यांची चित्र कां बरं काढलं नसतील इथं... असा प्रश्न तेजोमयीच्या मनात आला. तिने तो बाबांना विचारला. तेव्हा कुठे बाबा आणि सोबतच्या काका काकूंच्या लक्षात या दालनातील हत्तीच्या चित्रांचं वैशिष्ट्य लक्षात आलं. तेव्हा साऱ्यांनी पुन्हा एकदा त्या चित्रांकडे काळजीपूर्वक बघितलं. चारही भिंती हत्तींच्या चित्रांनी व्यापलेल्या होत्या. एकाहून एक धिप्पाड हत्ती रागावलेले दिसत होते. काहींचा राग अनावर झाला होता. काही हत्ती दुस-या हत्तींसोबत लढत होते. जणू काही दोन शत्रू एकमेकांसमोर उभे ठाकून लढताहेत, असं ती चित्र बघून वाटत होतं.   या चित्रातील एकही हत्ती शांतपणे बसलेला नव्हता. रागावलेले हत्ती  आपला राग एकतर झाडांच्या बुंध्याना धडका देऊन काढत होते. सोंड उंच करुन चित्कार करुन राग दर्शवत होते. सोंडेत ओंडके पकडून दुसरीकडे फेकण्याची कृती करत होते, किंवा एकमेकांवर धावून जात होते. काही निव्वळच इकडून तिकडे निरर्थक धावताना दिसत ह...

  झपाझप चालणारे बापू पहाटेचे पाच वाजले होते. अजून अंधारच होता. पक्षांचा किलबिलाट आता कुठे सुरु झाला होता. सर्वत्र प्रसन्न वातावरण होतं. या प्रसन्न वातावरणात नेताजी सकाळची सर्व कर्मे आटोपून व्यायाम करत होते. सूर्यनमस्कार घालत असताना त्यांच्या दिशेने झपाझप पावलं टाकत कुणीतरी येताना दिसलं. इतक्या पहाटे कोण बरं असेल, असा प्रश्न नेताजींच्या मनात आला. ते येणाऱ्या व्यक्तिच्या दिशेने बघू लागले. काही क्षणात ती व्यक्ती नेताजींच्या जवळ येऊन पोहचली. बापू तुम्ही...नेताजी आश्चर्यचकित होत म्हणाले.. अरे, सुभाष आपण कधीच भेटलो नाहीत असं समजून तू कां बरं आश्चर्यचकित झालास.. तसं नाही बापू..पण तुम्ही इतक्या पहाटे, या वयात झपाझप चालत आलात ना..म्हणून जरा मी गोंधळलो.. नेताजी म्हणाले. त्यावर बापू हसले. त्यांनी नेताजीच्या खांद्यावर हात ठेवला. त्यांना म्हणाले चलतोस का माझ्यासोबत फिरायला. नेताजी हो म्हणाले. मात्र झपाझप चाललं पाहिजेस हं तू.. बापूंनी अट घातली. नेताजींनी ती मान्य केली. दोघेही झपाझप चालत खूप दूरवर आले. सूर्याचं आकाशात आगमन होत होतं. पक्षांचा किलबिलाट वाढला होता...समोर एक नदी वाहत हो...

  गर्वाचे घर खाली एका कुंभाराकडे एक घोडा आणि एक गाढव होतं. घोड्याचा उपयोग हा कुंभार जाण्या-येण्यासाठी करायचा. गाढवाचा उपयोग ओझे वाहण्यासाठी. घोड्यावरुन जाणं-येणं होत असल्याने त्याची विशेष सरबराई केली जाई. त्याला वेगळं खाऊ-पिऊ घातलं जात असे. सकाळी-सकाळी कुंभार आधी त्याच्याकडे येऊन त्याची पाठ थोपटायचा. पाठीवरुन हात फिरवायचा. मात्र तो गाढवाकडे ढुंकूनही बघत नसे. यामुळे आपणच कुंभाराचे आवडते म्हणजे विशेष असल्याचा गर्व घोड्याला झाला. तो गाढवाशी तुच्छतेने वागू लागला. कुंभाराच्या घरातील कुत्रे, म्हैस, गाय यांच्याशीही तो तुसडेपणाने वागू लागला. आपण सर्वश्रेष्ठ असल्याचा दर्प त्यांच्या वागणुकीतून दिसून येऊ लागला.. हा घोडा गाढवाला सतत हिणवत राहायचा. गाढव बिचारा त्यावर काही उत्तर देत नसे. तो निपूटपणे आपलं काम करत राही. कुंभार त्याच्याकडे सकाळी कधीच लक्ष देत नसला तरी रात्री मात्र गाढवाच्या पाठीवरुन हात फिरवूनच झोपायला जायचा, हे काही घोड्याला ठाऊक नव्हते. आपण सर्वश्रेष्ठ असल्याचा दर्प झालेला घोडा कधीकधी कुंभाराशीही आढ्यतेने वागायचा. मात्र त्याच्यावरुन जाणं येणं करावं लागत असल्यानं कुंभार ...

  शहाणी लेक आजोबांची.... तेजोमयीच्या आजोबांची एक लाडकी मनीमॅंऊ होती. कॉलनीच्या दाराजवळ ती आजोबांना भेटली..   आजोबा दररोज सकाळी फिरायला जात. एके दिवशी ही मनीमँऊ, तेव्हा कदाचित एक किंवा दोन दिवसांची असावी. ती भिरभिरत्या नजरेनं इकडे तिकडे बघताना आणि मध्येच स्वत:चा तोल घालून बसताना आजोबांनी बघितलं. तिची आई आजूबाजूला दिसत नव्हती. याचा अर्थ तिला, आई सोडून गेली असावी किंवा ही आईपासून भरकटली असावी, असा विचार आजोबांच्या मनात आला. ते अर्धा तास त्या ठिकाणी थांबले. पण मनीमँऊची आई काही तिथे आली नाही. याचा अर्थ हे पिल्लू हरवल्याचं आजोबांच्या लक्षात आलं. त्यांनी मग या पिल्लूस अलगद पकडून घरी आणलं. तिचं अंग कोमट पाण्यानं धुतलं. तिला दूध पाजलं. लगेच ते पिल्लू आजोबांच्या हातावरच झोपून गेलं . आजोबांनी तिच्यासाठी बिछाना केला. त्यावर तिला हळुवार ठेवलं. रात्रीसुध्दा त्यांनी तिला आपल्या खोलितच ठेवलं. पहिल्या रात्री तर ते अक्षरश: जागलेच. दुस-या दिवशी मनीमँऊस चांगलीच तरतरी आली. आजोबा दिसताच ती त्यांच्याकडे झेपावली. तिने आजोबांना बरोबर ओळखलं. तिला आता पुन्हा कालच्या जागेवर नेऊन ठेवायचं का ? अ...

  प्रजासत्ताक आणि राज्यघटना   आज सकाळी, उठल्याउठल्या तेजोमयीने घरातील पुस्तकांचं कपाट बघायला सुरुवात केली. एक एक पुस्तक काळजीपूर्वी बघितलं आणि नेटकेपणानं त्याच्या जागेवर   ठेवलं. आज हिला कोणत्या पुस्तकाची गरज सकाळीच भासावी याचं कोड आईबाबांना पडलं. आधी आईने येऊन विचारलं... काय गं, आज कोणतं पुस्तक हवं होतं तुला, बाबांना सांगितलं असतं तर शोधून दिलं असतं ना पटदिशी. तुझा वेळसुध्दा गेला नसता मग.. आईकडे बघून तेजोमयी हसली. अगं हसतेस कशाला..बाबांनी विचारलं. तसं   नाही हो बाबा..मला खात्री करुन घ्यायची होती. कशाबद्दल... आपल्या घरी ते पुस्तक आहे का याची. ते पुस्तक म्हणजे..आईने विचारलं. अग ते म्हणजे.. भारताची राज्यघटना.. मिळालं का मग ते...आईने पुन्हा विचारलं.. नाही ना..असं बोलून तेजोमयीनं बाबांकडे बघितलं.. काय हो, हे पुस्तक आपल्या घरी नाही का ? आईने बाबांना प्रतिप्रश्न केला. नाही म्हणजे ..तसं काही नाही पण.. अहो बाबा, सरळ सरळ नाही म्हणाना ... नाही तर नाही..यात काय एवढं आढवेढं घेण्यासारखं...अस बोलून आई स्वयंपाक खोलित निघून गेली. अगं, तुला कशासा...

  हुडी आणि ती ही परवाची गोष्ट. तेजोमयी आणि आई एका मोठ्या मॉलमध्ये खरेदीसाठी गेल्या होत्या. तेजोमयीसाठी हुडीचा शोध आई घेत होती. सगळीकडे फिरुन झाल्यावरही मनासारखी हुडी आईस दिसली नाही. त्यामुळे अखेरीस आईने मॉलमधील एकाजणास आपल्याला हव्या असलेल्या हुडीची माहिती कोणी देऊ शकेल का, असं विचारलं. तेव्हा त्याने एका मुलीस आईकडे पाठवलं. आल्या आल्या त्या मुलीने, तिच्या गळयातील कार्डाकडे आईचं लक्ष वेधलं. मात्र आईने त्या कार्डाकडे बघितलच नाही. आईने त्या मुलीस, कशी हुडी पाहिजे हे विचारलं. तेव्हा तिने हातवारे करुन सांगण्याचा प्रयत्न केला. अगं, तू बोलत कां नाहीस, असं आईने तिला नाराजीनं विचारलं. तेव्हा तेजोमयीनं आईचं लक्ष त्या मुलीच्या गळयातील कार्डाकडे वेधलं. त्यावर लिहिलं होतं, मला बोलता येत नाही. ती मुलगी बोलू शकत नसली तरी हातवारे करुन सारं   काही व्यवस्थित सांगत होती. तेजोमयीला ते कळत होतं. आईला सुध्दा ते कळलं असावं. कारण तिने जेव्हा आणखी विचारलं तेव्हा त्या मुलीने त्याचंही उत्तर हातवारे करुन दिलं. तेही फार अवघड नसल्याचं तेजोमयीस वाटलं. पण, आईने आपली नाराजी तेजोमयीजवळ व्यक्त केली. ए...