बालकथा

खरा निसर्गशास्त्रज्ञ ! माझीच गोष्ट कशी सांगायची हा माझ्यापुढचा खरा प्रश्न ! पण प्रश्न पडला की   त्याचं उत्तर शोधलं पाहिजे, असं नाही का, आपले एडिसन काका, आईनस्टाईन आजोबा नेहमी सांगत. तुम्हाला ते ठाऊक असणारच. नसेल तर शाळेच्या विज्ञान शिक्षकांना विचारा बरं का ? लगेच उद्याच्या उद्या. कारण काही गोष्टी जेव्हाच्या तेव्हा केल्या की डोक्याला ताप आणि ताण राहत नाही. मी तर बुवा, हेच तत्व अंगिकारते. म्हणूनच आज ठरवूनच टाकलं, माझी कथा तुम्हाला सांगून सांगून मोकळं व्हायचं. खरतर मी म्हणजे तुमच्यासाठी एक इटुकला पिटुकला प्राणी. इकडून तिकडे आणि तिकडून इकडे, पळ-पळ पळणारा. माझी झुपकेदार शेपटी तशी सर्वांना मोहात पाडणारी. आणि ते समोर आलेले दात. जाऊ द्या. ज्या मुलांचे दात समोर आलेले असतात त्यांना इतर मुलं हसतात. माझ्यावरही इतर प्राणी हसतात. मी म्हणते, बेटेहो हसा हसा. जे हसतात त्यांचे पिवळे पिवळे आणि कीड लागलेले दात दिसतात. त्यांचच खरं तर हसू होतं. त्यामुळे मी तिकडे दुर्लक्ष करते. तसच ज्यांचे दात समोर आले असेल ना, त्यांनी हसणाऱ्यांकडे लक्षच द्यायचं नाही. लक्ष दातांकडे नाही तर अभ्यासाकडे असावं. म्हणजे...

  भास्करची प्रेरणा भास्कर हलमाची गोष्ट सर्वांनाच प्रेरणादायी अशी. आपल्याकडे अमूक नाही, तमूक नाही, असं सतत कमरतेचं भांडवल करणाऱ्या आणि त्यामुळेच आपण मागे पडलो, यश मिळत नाही, काहीच जमत नाही असं सांगून स्वत:ला   फसवणाऱ्यांसाठी अधिकच प्रेरणादायी   आणि डोळयात अंजन घालणारी ! तर, हलामी असं थोडं वेगळच आडनाव असणारा भास्कर मुळचा गडचिरोली जिल्ह्यातील कुरखेडा तालुक्यात येणाऱ्या चिरचाडी या अगदीच चिरकूट किंवा छोट्या   गावातील आदिवासी. त्याचा जन्म झाला १९७८ साली. घरी अठराविश्वे दारिद्र्य ! म्हणजे किती ?   तर दोन वेळेचं जेवणसुध्दा बरेचदा मिळणं अशक्य व्हायचं. त्याच्या वडिलांकडे जमिनीचा एक छोटा तुकडा होता. त्यावर ते भाताचं पीक घेत. ते पोटभरण्यासाठी पुरेसं नव्हतं. घरी आईबाबा आणि एक छोटा भाऊ. भाताचं पीक निघालं की त्याचे आईबाबा शासकीय कामांवर जात. त्यातून जो काही मोबदला मिळायचा तो जीवनावश्यक वस्तू घेण्यासाठी पुरेसा नसे. तीन-चार महिने त्यांच्या घरी कोणतच उत्पन्नाचं साधन नसायचं, कारण शासकीय काम हे मर्यादित काळापुरतं असायचं. १९८० साली हलामी कुटुंबाला या गावात जीवन जगणं ...

  ढगोबा कां फुटतो ? ढगोबा फुटतो, म्हणजे काय ? असं तुम्हाला वाटत असणार. विस्तवावर ठेवलेल्या तव्यावर टाकलेले जसे चणे फुटतात आणि तडतड उडतात. तसं ढगोबाचं होतं की काय ?   चनोबा आणि ढगोबा सख्खे भाऊ तर नाही ना ? असही तुम्हाला वाटू शकतं. मात्र तसं अजिबातच नाही, बरं का ?   चनोबाचं फुटणं   नि ढगोबाचं फुटणं यात काही साम्य आहे का ? चना फुटला की तो त्याच्या फोलपटाबाहेर येतो. असा फुटलेला चणा खायला काय झक्कास लागतो, नाही का ? पण ढगोबा फुटतो तेव्हा काहीच झक्कास नसतं, घडतो तो हाहा:कार ! होतं. फार डेंजरस असतं ढगोबाचं फुटणं. पण याला हा आगावूपणा करायला कोण सांगतं ? की हाच आपला अशी आगावूपणा करण्याची हौस पुरवून घेतो. काहीही असलं तरी ढगोबाचं फुटणं हे, फार फार फार धोकादायक ! कारण ढगोबा फुटला की प्रचंड वेगानं पाऊस खाली पडतो. जणू काही आकाशातून एखादा धबधबाच कोसळावा तसा. मग या वेगाने खाली पडणाऱ्या पाण्याच्या वाटेत जे कुणी येतं ते वाहून जातं. घरं कोसळतात.मोठमोठी वृक्ष आणि झाडे कोलमडून पडतात. मोठमेाठे पुल, रस्ते, रेल्वेचे रुळ भुईसपाट होतात. शेकडो माणसं वाहून जातात किंवा मृत्यमुखी पडतात...

गाणारा ससोबा बाबांनी आणलेला ससा रोहितला खूप आवडला. हा ससा खराखुरा नव्हता तर ते होतं एक खेळणं. मात्र हा ससा अगदी खऱ्या सारखाच दिसायचा. गुबगुबित. इकडून तिकडे हळूवार कधी उड्यामारत तर कधी तुरुतुरु चालत जाणारा. त्याच्याकडे आणखी एक गंमत होती. ती म्हणजे त्याला कोणत्याही संकटाच्या वेळी गाणं म्हणता येत असे. कृत्रिम बुध्दीमत्तेने म्हणजे आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्सच्या सहाय्यानं त्याच्या पोटातली ही जादू शक्य झाली होती. तर, एकदा राहूल या ससोबाशी खेळत बसला असताना त्याला डुलकी आली. त्याचवेळी तिथे बाजूच्या काकांचा, टोनी द डॉगी आला. या ससोबाला बघून ही मस्त मेजवाणी मिळालीय आयतीच, असा त्याला खूप आनंद झाला. इकडेतिकडे कुणीनाही हे बघत त्याने ससोबास तोंडात पकडलं आणि धूम ठोकली. टोनी रस्त्यावर येताच अचानक ससोबा गाऊ लागला, चोरा रे चोरा, पळतोस कशाला मुंगी बनशील शाप देतो तुला हे गाणं कानावर पडताच टोनी घाबरला. त्याने पटकन ससोबास रस्त्यावर सोडून दिलं आणि धूम ठोकली. रस्त्यावर पडलेल्या या सशाकडे आकाशात उडत असणाऱ्या गरुड पक्षाचं लक्ष गेलं. झरदिशी खाली येऊन त्याने ससोबास चोचित पकडलं आणि तो वर उंच उंच उडू...

आजोबांची चूक संध्याकाळी बागेत फिरायला बरीच मंडळी येतात. बागेत चालणाऱ्यांसाठी छान अशी पायवाट आहे. पायवाटेच्या अवतीभवती वेगवेगळी झाडे, वेली आहेत. या झाडांवर वेगवेगळया रंगांची आणि आकाराची फुलं उगवली आहेत. या पायवाटेवरुन फिरताना त्यांचा मंद सुगंध आसमंतात दरवळत असतो. त्यामुळे हे फिरणं अधिक प्रसन्नदायी होतं. संध्याकाळी फिरण्यासाठी आई-बाबा, काका-काकू, दादा-ताई, आजी-आजोबा, आजोबा-नातू, छोटी मुलं म्हणजे सर्वच वयोगटातील लोक येतात. कुणी वेगाने चालतं. कुणी हळूवार चालतं. कुणी मोबाईलवर बोलत बोलत चालतात. कुणी मोबाईलला इअरफोन लावून गाणं ऐकत चालतात. कुणी एकमेकांशी बोलत चालतात. सोबत-सोबत असुनही कुणी बोलत नाहीत. छोटी मुलं उगाचच पळत राहतात. त्यांना पकडताना आजी-आजोबा किंवा आई-बाबांची दमछाक होते. पळता कशाला ? पडाल म्हणून काही आजी-आजोबा आपल्या नातवांवर रागवत असतात. तर, अशा या बागेत परवा संध्याकाळी एक आजोबा सहावीत शिकणाऱ्या आपल्या कल्याणी या नातिनसोबत फिरायला आले होते. बागेत फिरत असताना कल्याणीचे लक्ष, एका झाडावरील छोट्या छोट्या फुलांनी एकत्र होऊन बनलेलल्या गुच्छाकडे गेले. वा S व ! किती सुंदर ना आजोब...

  अदभूत परवा तेजोमयी ॲव्हेंजर्स हा इंग्रजी चित्रपट बघण्यात दंगून गेली होती. सिनेमा संपल्यावर वा S व, काय अफलातून कथा, अशी प्रतिक्रिया तिने बाबांकडे व्यक्त केली. अंतराळातील वेगवेगळया ग्रहांवर राहणारे मानवसदृष्य पण चमत्कारिक अशी शक्ती असणारे प्राणी, त्यांच्या या शक्तीमुळे निर्माण होणाऱ्या अदभूत आणि अंगावर शहाऱ्या आणणाऱ्या घटना, त्यांच्याकडे असणारी अत्याधुनिक पण जादूई अशी अवकाशयाने, त्यांचा अतिप्रचंड वेग, एकमेकांचा श्वास रोखून धरायला लावणारा पाठलाग, प्रत्येकाची वेगवेगळी अनोखी आणि हरखून टाकणारी सृष्टी, पृथ्वीवरील मानवजात नष्ट करुन पृथ्वीच ताब्यात घेण्याची महत्वाकांक्षा असणारे एकापेक्षा एक भयंकर चेहऱ्याचे प्राणी अशा अनेक कथांचं एकत्रीकरण असणारा हा चित्रपट तेजोमयीस प्रचंड आवडत असे. या मालिकतेतील इतरही चित्रपट लागले की बाईसाहेब हातातील सर्व कामे सोडून एकटक टीव्ही बघत बसे. आपल्याकडे कां हो अशा कथा असत नाहीत ? एकदा बाबांना तिने विचारलं. कुणी सांगितलं तुला असं ? आपल्याकडे याहीपेक्षा अदभूत अशा कथा आहेत की ! बाबा म्हणाले. खरच की काय ? तुम्हाला एखादी अशी अफलातून गोष्ट माहीत असेल तर ...